Czym różni się DMT od SDMT i SPDMT?

DMT to klasyczne badanie dylatometryczne (ID, KD, ED). SDMT/SPDMT dodaje moduł sejsmiczny mierzący prędkości fal Vs (i Vp w SPDMT), co pozwala wyznaczyć moduł w zakresie małych odkształceń G0.

Kiedy DMT jest lepsze od CPTU?

DMT daje dokładniejsze parametry odkształceniowe (moduł M), zwłaszcza w gruntach słabonośnych i organicznych. CPTU lepiej profiluje ciągłość podłoża. Najlepsze efekty daje połączenie obu metod.

Po co mierzyć fale Vp?

Pomiar Vp wyznacza strefę pełnego nasycenia porów (Sr≈1) i pozwala rozdzielić warunki z odpływem i bez odpływu, niezależnie od ciśnienia hydrostatycznego.

Jakie normy obowiązują przy DMT?

Wykonanie badania reguluje PN-EN ISO 22476-11, a wykorzystanie wyników do projektowania — Eurokod 7 (PN-EN 1997-2). Metodyka referencyjna: TC16 (2001).

Do czego wykorzystuje się moduł G0 z SDMT?

G0 to wejście do analiz numerycznych MES, obliczeń dynamicznych oraz wyznaczania krzywej degradacji sztywności gruntu — pozwala optymalizować i potanić posadowienie.

Badania dylatometryczne DMT, SDMT, SPDMT – Katowice, Śląsk | GEODEV

Badania dylatometryczne DMT, SDMT i SPDMT – pomiar odkształceń i fal sejsmicznych Vs/Vp

Badania dylatometryczne (DMT) to jedna z najdokładniejszych metod in situ do wyznaczania parametrów odkształceniowych gruntu. Płaska łopatka z membraną jest wciskana w podłoże co 20 cm, a z pomiarów ciśnienia wyznacza się wskaźniki ID, KD i ED, a dalej moduł ściśliwości, OCR i K₀. W wariancie sejsmicznym (SDMT/SPDMT) dodatkowo mierzymy prędkości fal Vs i Vp, co daje moduł w zakresie małych odkształceń (G₀) — kluczowy dla obliczeń metodą elementów skończonych (MES). GEODEV wykonuje badania DMT w Katowicach, na Śląsku, w Małopolsce i w całej Polsce.

Czym jest badanie dylatometryczne DMT?

Dylatometr Marchettiego (DMT, wg Marchetti, 1980) to płaska stalowa łopatka z okrągłą, sprężystą membraną połączoną przewodem pneumatycznym z jednostką pomiarową. Badanie wykonujemy zgodnie z normą PN-EN ISO 22476-11, a interpretację prowadzimy w ramach PN-EN 1997-2 (Eurokod 7). DMT należy do badań polowych gruntów i znakomicie uzupełnia sondowanie statyczne CPTU oraz pobór prób NNS.

Metoda sprawdza się szczególnie w gruntach słabonośnych — organicznych, pyłach plastycznych i gruntach spoistych — ale stosuje się ją z powodzeniem do większości rodzajów gruntów. Jest niezastąpiona tam, gdzie decydujący jest pomiar odkształceń: mosty, obudowy głębokich wykopów, ściany oporowe, posadowienia wrażliwe na osiadania.

SDMT i SPDMT — pomiar fal sejsmicznych Vs i Vp

Nasz moduł sejsmiczny pozwala podczas badania DMT mierzyć prędkości fal poprzecznych Vs i podłużnych Vp. Znając ciężar objętościowy gruntu i współczynnik Poissona, wyznaczamy moduły w zakresie małych odkształceń (G₀ = ρ·V_s², E₀) — patrz: dlaczego warto wykonać badania sejsmiczne SPDMT. Połączenie pomiaru V_s, DMT, CPTU oraz badań edometrycznych i trójosiowych (TX) pozwala wyznaczyć krzywą degradacji sztywności gruntu — wejście do zaawansowanych analiz numerycznych MES.

Pomiar fal podłużnych Vp umożliwia wyznaczenie strefy pełnego nasycenia porów (Sr≈1) i rozdzielenie warunków z odpływem i bez odpływu — co nie zawsze pokrywa się z głębokością ciśnienia hydrostatycznego.

Fale sejsmiczne wykonujemy w trakcie badania DMT, a nie podczas CPTU, świadomie: pomiar wymaga zatrzymania kolumny żerdzi, a zatrzymywanie sondowania SCPTU prowadzi do pików oporu stożka i rozpraszania ciśnienia porowego. Nasz moduł ma cztery czujniki (dwa dla V_s, dwa dla V_p), co daje pomiar rzeczywisty (true interval) na danej głębokości, oraz dwuosiowy pomiar inklinacji korygujący prędkość przy skrzywieniu żerdzi.

Jak przebiega badanie — pomiary A, B, C

Łopatkę wciska się w grunt na zadaną głębokość (zwykle co 20 cm), a na każdym poziomie wykonuje się trzy odczyty ciśnienia:

Odczyt	Moment pomiaru	Co opisuje
`A`	membrana w jednej płaszczyźnie z ostrzem	ciśnienie kontaktu membrany z gruntem
`B`	membrana wysunięta o 1,1 mm w grunt	ciśnienie potrzebne do odkształcenia membrany
`C`	kontrolowany powrót membrany do pozycji A	ciśnienie po powrocie (warunki porowe)

Parametry wyznaczane z DMT/SDMT

Z odczytów A, B, C wyznaczamy wskaźniki podstawowe, a z nich — przez uznane korelacje — parametry projektowe. Każdą korelację podajemy w dokumentacji wraz ze źródłem i zakresem stosowania:

Parametr	Symbol	Korelacja / podstawa (źródło)	Zakres stosowania
Wskaźnik materiałowy	`ID`	Marchetti (1980) — klasyfikacja rodzaju gruntu	wszystkie grunty
Wskaźnik naprężenia bocznego	`KD`	Marchetti (1980)	wszystkie grunty
Moduł dylatometryczny	`ED`	Marchetti (1980)	wszystkie grunty
Moduł ściśliwości (edometryczny)	`M`	M = R_M·ED (Marchetti, 1980)	parametr główny DMT
Stopień prekonsolidacji	`OCR`	OCR = (0,5·KD)^1,56 (Marchetti, 1980)	grunty spoiste
Wytrzymałość na ścinanie bez odpływu	`cu`	cu = 0,22·σ′_v0·(0,5·KD)^1,25 (Marchetti, 1980)	grunty spoiste
Współczynnik parcia spoczynkowego	`K0`	Marchetti (1980); TC16 (2001)	grunty spoiste
Moduł w zakresie małych odkształceń	`G0`	G₀ = ρ·V_s² (z pomiaru SDMT)	analizy MES, dynamika

Pełna metodyka i korelacje DMT: TC16 (2001), „The Flat Dilatometer Test (DMT) in Soil Investigations”; SDMT: Marchetti i in. (2008).

Kiedy warto wykonać DMT/SDMT?

DMT stosujemy przy: posadowieniach wrażliwych na osiadania, obiektach mostowych, obudowach głębokich wykopów i ścianach oporowych, ocenie gruntów organicznych i słabonośnych, analizach stateczności skarp i nasypów oraz wszędzie tam, gdzie potrzebne są wiarygodne moduły odkształcenia. Wyniki wykorzystujemy w opiniach geotechnicznych i dokumentacji badań podłoża gruntowego.

Przewaga GEODEV — pełny węzeł badawczy in situ

DMT/SDMT najlepiej działa w zestawie z badaniami komplementarnymi — i taki zestaw oferujemy w jednym ręku:

SDMT/SPDMT z falami Vs/Vp — moduł G₀ bezpośrednio z pomiaru, gotowy do modeli MES.
Sondowanie CPTU — ciągły profil podłoża i kontrola krzyżowa parametrów.
Pobór prób NNS — kalibracja korelacji badaniami laboratoryjnymi (edometr, TX).
Własny specjalistyczny sprzęt do badań geotechnicznych z modułem sejsmicznym (4 czujniki, true interval).

Taki komplet pozwala wyznaczyć krzywą degradacji sztywności i — przez optymalizację posadowienia — realnie obniżyć koszty inwestycji. Pełne rozwiązania dostępne u nielicznych wykonawców w regionie.

Obszar działania

Badania DMT/SDMT realizujemy w Katowicach i całej aglomeracji śląskiej (Sosnowiec, Gliwice, Zabrze, Bytom, Chorzów, Tychy, Dąbrowa Górnicza, Rybnik), w Małopolsce (Kraków, Tarnów, Oświęcim, Chrzanów) oraz na terenie całej Polski.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czym różni się DMT od SDMT i SPDMT?: DMT to klasyczne badanie dylatometryczne (wskaźniki ID, KD, ED). SDMT/SPDMT dodaje moduł sejsmiczny mierzący prędkości fal Vs (i Vp w SPDMT), co pozwala wyznaczyć moduł w zakresie małych odkształceń G₀.
Kiedy DMT jest lepsze od CPTU?: DMT daje dokładniejsze parametry odkształceniowe (moduł M), zwłaszcza w gruntach słabonośnych i organicznych. CPTU lepiej profiluje ciągłość podłoża. Najlepsze efekty daje połączenie obu metod.
Po co mierzyć fale Vp?: Pomiar Vp wyznacza strefę pełnego nasycenia porów (Sr≈1) i pozwala rozdzielić warunki z odpływem i bez odpływu, niezależnie od ciśnienia hydrostatycznego.
Jakie normy obowiązują przy DMT?: Wykonanie badania reguluje PN-EN ISO 22476-11, a wykorzystanie wyników do projektowania — Eurokod 7 (PN-EN 1997-2). Metodyka referencyjna: TC16 (2001).
Do czego wykorzystuje się moduł G0 z SDMT?: G₀ to wejście do analiz numerycznych MES, obliczeń dynamicznych oraz wyznaczania krzywej degradacji sztywności gruntu — pozwala optymalizować i potanić posadowienie.

Zapytaj o wycenę badania DMT/SDMT →